Bạn đã bao giờ xem một cảnh phim rồi bất giác bấm tạm dừng, chỉ để ngắm một khung hình nào đó? Đội ngũ chúng tôi gặp cảm giác này khá thường xuyên. Theo kinh nghiệm của chúng tôi, ý tưởng và cảm hứng nghệ thuật không chỉ nằm trong bảo tàng hay phòng tranh. Chúng còn ẩn trong từng thước phim bạn xem mỗi tối.
Với người vẽ, người thiết kế hay bất kỳ ai yêu thị giác, điện ảnh là một kho tư liệu sống động. Nó chứa đựng bố cục, ánh sáng và màu sắc được sắp đặt có chủ đích. Điều cần thiết chỉ là biết nhìn đúng chỗ.
Vì sao điện ảnh là mỏ vàng ý tưởng cho người vẽ và sáng tạo thị giác
Nhiều người xem phim chỉ để giải trí. Nhưng khi nhìn bằng con mắt của người làm nghệ thuật, mỗi khung hình lại trở thành một bài học nhỏ về hội họa. Đạo diễn hình ảnh không dựng cảnh một cách ngẫu nhiên.
Họ vận dụng những nguyên lý quen thuộc với dân vẽ: quy tắc một phần ba, đường dẫn mắt, tương phản sáng tối và nhịp điệu của khối hình. Ngôn ngữ thị giác của điện ảnh được xây trên nền hội họa cổ điển. Khác biệt là nó chuyển động và kể chuyện theo thời gian.
Đội ngũ chúng tôi từng dành cả một buổi tối để xem lại vài bộ phim yêu thích, chỉ để soi bố cục. Kết quả khiến chúng tôi khá bất ngờ. Một cảnh quay ngắn chừng vài giây có thể gói trọn cả một bảng màu hoàn chỉnh.
Cảnh hoàng hôn với tông cam ấm phủ lên gương mặt nhân vật là một ví dụ. Căn phòng tối chỉ có ánh đèn bàn hắt xuống trang sách cũng vậy. Cả hai đều có thể trở thành gợi ý cho một bức tranh. Chúng cũng có thể là bảng màu chủ đạo cho một dự án thiết kế.
Vì vậy nhiều họa sĩ và nhà thiết kế vẫn giữ thói quen xem phim như một phần của quá trình nghiên cứu. Họ không xem chỉ để thư giãn.
Cách “đọc” một bộ phim bằng con mắt của người làm nghệ thuật
Muốn biến việc xem phim thành một buổi học thực sự, bạn cần đổi cách tiếp cận. Đừng để cảnh phim trôi qua như một chuỗi hành động. Hãy chủ động dừng lại và phân tích. Ban đầu có thể thấy hơi chậm, nhưng sau vài lần, mắt bạn sẽ bắt được nhiều chi tiết hơn hẳn.
Chúng tôi thường áp dụng ba thói quen sau khi muốn khai thác cảm hứng từ một bộ phim. Mỗi thói quen đều đơn giản, nhưng khi kết hợp lại, chúng mở ra một cách nhìn khác hẳn về điện ảnh.
Thói quen đầu tiên là tạm dừng ở những khung hình gây ấn tượng. Hãy quan sát bố cục, xem đạo diễn đặt điểm nhấn ở đâu và dẫn mắt người xem bằng cách nào. Đôi khi nhân vật không nằm giữa khung hình mà bị đẩy sang một bên, tạo ra khoảng trống đầy ý nghĩa.
Thói quen thứ hai là ghi chú bảng màu chủ đạo của từng phân đoạn. Sau đó, thử phối lại theo phong cách của riêng bạn, thay vì sao chép nguyên bản. Việc này giúp bạn hiểu vì sao một tông màu lại khơi gợi cảm xúc nhất định.
Thói quen thứ ba là chú ý cách ánh sáng tạo cảm xúc. Có thể là sáng tối tương phản mạnh, ánh sáng ngược hoặc ánh sáng màu. Khi nắm được những nguyên lý ấy, bạn có thể áp dụng vào tranh vẽ hoặc bản thiết kế của mình.
Điểm khác biệt giữa xem phim thông thường và xem phim để tìm cảm hứng nằm ở mức độ chủ động. Người xem thông thường thường nhớ cốt truyện và diễn xuất. Người tìm cảm hứng lại nhớ màu sắc, cách sắp xếp khối và cảm xúc thị giác mà cảnh phim để lại.
Sau mỗi buổi xem như vậy, kết quả thường không phải là một cuốn sổ đầy ắp. Thường chỉ là vài phác thảo nhanh cùng vài ghi chú màu sắc cho tác phẩm tiếp theo. Và thế là đủ.
Biến cảm hứng từ phim thành thực hành sáng tạo hằng ngày
Cảm hứng chỉ thật sự có giá trị khi được chuyển hóa thành thói quen cụ thể. Một cách đơn giản mà chúng tôi hay khuyến khích là lập một “mood file” riêng. File này gồm ảnh chụp màn hình những cảnh phim ưng ý, kèm vài phác thảo vẽ ngay sau mỗi lần xem.
Theo thời gian, mood file sẽ thành một thư viện tham khảo cá nhân. Khi cần ý tưởng, bạn chỉ cần mở ra là nhớ lại ngay điều từng khiến mình rung động. Đây là kho tàng mà chính bạn xây dựng nên, và nó luôn sẵn sàng cho những lúc bế tắc.
Nếu muốn lưu trữ có hệ thống và chia sẻ với cộng đồng thay vì chỉ giữ trong máy, bạn có thể xây dựng một trang portfolio cá nhân bằng mã nguồn Joomla. Bạn có thể sắp xếp mood file theo từng bộ phim, từng chủ đề hoặc từng giai đoạn sáng tác. Với người mới, bước này nghe có vẻ phức tạp, nhưng thực tế không khó như bạn nghĩ.
Bước tiếp theo là vẽ lại một cảnh phim yêu thích theo phong cách riêng. Bạn có thể đổi tông màu, đơn giản hóa chi tiết, hoặc chuyển từ ảnh thực sang minh họa phẳng. Quá trình diễn giải lại này quan trọng hơn việc sao chép chính xác. Nó buộc bạn hiểu vì sao cảnh phim đẹp, thay vì chỉ nhìn thấy nó đẹp.
Nhiều họa sĩ minh họa chuyên nghiệp đã xây dựng phong cách cá nhân theo cách này, từ những ảnh hưởng bên ngoài. Họ không mất đi bản sắc. Trái lại, bản sắc được hình thành từ chính quá trình chọn lọc và diễn giải ấy.
Khi đã khai thác gần hết cảm hứng từ điện ảnh, bạn nên mở rộng sang các nguồn khác như nhiếp ảnh, kiến trúc hay thời trang. Sự đa dạng ấy giúp làm mới tư duy sáng tác.
Khi chia sẻ bộ sưu tập ra bên ngoài, cũng có hai yếu tố kỹ thuật bạn nên lưu tâm. Thứ nhất, hình ảnh cần hiển thị tốt trên cả máy tính lẫn điện thoại. Việc thiết kế website chuẩn responsive sẽ giúp trải nghiệm xem tranh không bị vỡ bố cục trên mọi thiết bị.
Thứ hai, nếu phác thảo đã đủ hoàn chỉnh để dựng thành trang giới thiệu bộ sưu tập, dịch vụ chuyển đổi thiết kế PSD sang HTML sẽ giúp bạn biến bản phác thảo thành giao diện web thực tế và chuyên nghiệp.
Kết luận
Điện ảnh không chỉ phục vụ giải trí. Nó còn là một lớp học miễn phí về bố cục, màu sắc và cảm xúc thị giác, dành cho ai chịu khó quan sát. Chúng tôi tin rằng người làm sáng tạo, dù là họa sĩ mới bắt đầu hay nhà thiết kế nhiều năm kinh nghiệm, đều có thể biến mỗi buổi xem phim thành cơ hội học hỏi thực tế.
Điều kiện duy nhất là xây dựng thói quen quan sát chủ động. Nếu bạn thấy cách tìm cảm hứng này thú vị, hãy thử áp dụng ngay với bộ phim tiếp theo. Đừng ngại khám phá thêm các nguồn ý tưởng và cảm hứng nghệ thuật khác, mà chúng tôi sẽ tiếp tục chia sẻ trong những bài viết sau.
